|
Yönetmelik Çevre ve Orman
Bakanlığından: Tıbbi Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği BİRİNCİ
BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar Amaç Madde
1- Bu Yönetmeliğin amacı, tıbbi
atıkların üretiminden bertarafına
kadar; a) Çevreye ve insan sağlığına zarar verecek şekilde
doğrudan veya dolaylı bir biçimde alıcı ortama verilmesinin
önlenmesine, b) Çevreye ve insan sağlığına zarar vermeden
kaynağında ayrı olarak toplanması, ünite içinde taşınması, geçici
depolanması, taşınması ve bertaraf edilmesine, yönelik prensip, politika ve programlar ile hukuki,
idari ve teknik esasların belirlenerek uygulanmasına ilişkin usul ve
esasları düzenlemektir. Kapsam Madde
2- Bu Yönetmelik, EK-1’de
belirtilen sağlık kuruluşlarının faaliyetleri sonucu oluşan ve EK-2’de
detaylı olarak belirtilen atıklar ile bu atıkların üretildikleri yerlerde
ayrı toplanması, geçici depolanması, taşınması ve bertaraf edilmesine
ilişkin esasları kapsamaktadır. Dayanak Madde
3- Bu Yönetmelik, 9/8/1983 tarihli
ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 1, 3, 8, 11 ve 12 nci maddeleri ile 1/5/2003 tarihli ve 4856 sayılı
Çevre ve Orman Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 1, 2 ve 9
uncu maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar Madde
4- Bu Yönetmelikte
geçen; Bakanlık: Çevre ve Orman
Bakanlığını, Kanun: 2872 sayılı Çevre
Kanununu, Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği: 14/3/1991
tarihli ve 20814 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Yönetmeliği, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği: 14/3/2005
tarihli ve 25755 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Yönetmeliği, Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü
Yönetmeliği: 30/7/2004 tarihli ve 25538 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Yönetmeliği, Ünite: EK-1’de yer alan ve faaliyetleri sonucu
EK-2’de belirtilen atıkları üreten kişi, kurum ve
kuruluşları, Evsel Nitelikli Atık: Ünitelerden kaynaklanan,
EK-2’de A grubu altında yer alan başta mutfak, bahçe ve idari birimlerden
kaynaklanan atıklar olmak üzere kontamine
olmamış atıkları, Ambalaj Atığı: Ünitelerden kaynaklanan, EK-2’de B
grubu altında yer alan kontamine olmamış, tekrar
kullanılabilir, geri dönüştürülebilir ve geri kazanılabilir plastik,
metal, cam ve kağıt-karton ambalajların atıklarını, Tıbbi Atık: Ünitelerden kaynaklanan, EK-2’de C, D
ve E grupları altında yer alan enfeksiyöz,
patolojik ve kesici-delici atıkları, Tehlikeli Atık: Ünitelerden kaynaklanan, EK-2’de F
grubu altında yer alan genotoksik, farmasötik ve kimyasal atıklar ile ağır metal içeren
atıkları ve basınçlı kapları, Enfeksiyöz Atık: Enfeksiyon yapıcı etkenleri taşıdığı bilinen
veya taşıması muhtemel başta kan ve kan ürünleri olmak üzere her türlü
vücut sıvıları ile insan dokuları, organları, anatomik parçalar, otopsi
materyali, plasenta, fetus ve diğer patolojik
materyali; bu tür materyal ile bulaşmış eldiven, örtü, çarşaf, bandaj,
flaster, tamponlar, eküvyon ve benzeri atıkları; hemodiyaliz ünitesi ve
karantina altındaki hastaların vücut çıkartılarını; bakteri ve virüs
tutucu hava filtrelerini; enfeksiyöz ajanların
laboratuvar kültürlerini ve kültür stoklarını;
araştırma amacı ile kullanılan enfekte deney
hayvanlarının leşleri ile enfekte hayvanlara ve
çıkartılarına temas etmiş her türlü malzemeyi, veterinerlik hizmetlerinden
kaynaklanan atıkları, Patolojik Atık: Cerrahi girişim, otopsi veya
anatomi çalışması sonucu ortaya çıkan dokuları, organları, vücut
parçalarını, insan fetusunu ve hayvan
cesetlerini, Kesici-Delici Atık: Şırınga, enjektör ve diğer tüm
deri altı girişim iğneleri, lanset, bisturi,
bıçak, serum seti iğnesi, cerrahi sütur
iğneleri, biyopsi iğneleri, intraket, kırık cam,
ampul, lam-lamel, kırılmış cam tüp ve petri
kapları gibi batma, delme, sıyrık ve yaralanmalara neden olabilecek
atıkları, Farmasötik Atık: Kullanma süresi dolmuş veya artık
kullanılmayan, ambalajı bozulmuş, dökülmüş ve kontamine olmuş ilaçlar, aşılar, serumlar ve diğer
farmasötik ürünler ve bunların artıklarını
ihtiva eden kullanılmış eldivenler, hortumlar, şişeler ve
kutuları, Genotoksik Atık: Hücre DNA’sı üzerinde mutasyon yapıcı,
kanserojen veya insan veya hayvanda düşüğe neden olabilen türden farmasötik ve kimyasal maddeleri, kanser tedavisinde
kullanılan sitotoksik (antineoplastik) ürünleri ve radyoaktif materyali
ihtiva eden atıklar ile bu tür ajanlarla tedavi gören hastaların idrar ve
dışkı gibi vücut çıkartılarını, Kimyasal Atık: Ünitelerde tedavi, tanı veya
deneysel araştırmalar gibi tıbbi alanlarda kullanılan ve insan ve çevre
sağlığı için çeşitli etkilerle zararlı olabilen kimyasal maddelerin gaz,
katı veya sıvı atıklarını, Ağır Metal İçeren Atıklar: Ünitelerde tedavi, tanı
veya deneysel araştırmalar gibi tıbbi alanlarda kullanılan termometre,
tansiyon ölçme aleti ve radyasyondan korunma amaçlı paneller gibi alet ve
ekipmanların içinde veya bünyesinde bulunan cıva, kadmiyum, kurşun içeren
atıkları, Basınçlı Kaplar: Ünitelerde tedavi, tanı veya
deneysel araştırmalar gibi tıbbi alanlarda kullanılan gazları içinde
bulunduran silindirleri, kartuşları ve kutuları, Kontaminasyon: Bir enfeksiyöz etkenin
herhangi bir eşyaya, yüzeye veya kişiye bulaşmasını, Geçici Depolama: Atıkların bertaraf alanına
taşınmasından önce ünite içinde inşa edilen birimlerde veya konteynerlerde 48 saati geçmemek üzere geçici süre ile
bekletilmesini, Nihai Bertaraf: Tıbbi atıkların çevreye ve insan
sağlığına zarar vermeyecek şekilde ilgili mevzuatlarda öngörülen her türlü
önlemin alındığı tesislerde yakılması veya düzenli depolanması suretiyle
yok edilmesini veya zararsız hale getirilmesini, Düzenli Depolama Tesisi: Tıbbi atıkların düzenli
depolama yoluyla bertaraf edildiği tesisleri,
Yakma Tesisi: Ortaya çıkan yanma ısısını yeniden kazanabilen veya
kazanamayan ve atıkların termal arıtımına adanmış olan her türlü sabit
veya seyyar teknik birim veya ekipmanı (atıkların oksitlenme yoluyla
yakılmasının yanısıra piroliz, gaz haline getirme veya plazma işlemleri gibi
diğer termal arıtma işlemleri dahil), Tıbbi Atık Torbası veya Kabı: Tıbbi atıkların
toplanması ve biriktirilmesi amacıyla kullanılan, teknik özellikleri 13
üncü maddede belirtilen, kırmızı renkli, güvenli kapatılabilir, plastik
biriktirme kabını, Otoklav Torbası: Tıbbi atıkların basınçlı buhar ile
sterilizasyon işlemine tabi tutulması durumunda,
tıbbi atıkların toplanması ve biriktirilmesi amacıyla kullanılan ve teknik
özellikleri 13 üncü maddede belirtilen, kırmızı renkli, güvenli
kapatılabilir, plastik biriktirme kabını, Kesici-Delici Atık Kabı: Kesici ve delici atıkların
toplanması ve biriktirilmesi amacıyla kullanılan, teknik özellikleri 13
üncü maddede belirtilen biriktirme kabını, Uluslararası Biyotehlike
Amblemi: Tıbbi atık torbaları veya kapları ile kesici-delici atık kapları,
bunların taşınmasında kullanılan konteyner ve
araçlar ile geçici depolama birimlerinin üzerlerinde bulundurulması
gereken ve bir örneği EK-3’de verilen amblemi, Tıbbi Atıklar Sorumlusu: EK-1’de belirtilen
ünitelerin başhekimlerini, başhekimin bulunmadığı yerlerde mesul
müdürü, Ünite İçi Taşıma: Atıkların üretildiği yerlerden
uygun taşıma araçları ile alınarak geçici depolama birimlerine götürülmesi
işlemini, Taşıma: Atıkların geçici depolama birimlerinden
uygun taşıma araçları ile alınarak bertaraf alanına götürülmesi
işlemini, Konteyner: Paslanmaz metal, plastik veya benzeri malzemeden
yapılmış, tekerlekli, kapaklı, kapakları kilitlenir, en az
Sterilizasyon: Bakteri sporları dahil her türlü mikrobiyal yaşamın fiziksel, kimyasal, mekanik
metotlar veya radyasyon (irradiation) yoluyla
tamamen yok edilmesini veya bu mikroorganizmaların seviyesinin % 99,9999
oranında azaltılmasını, Sterilizasyon Yükü: Sterilizatörde eş
zamanlı olarak sterilize edilecek veya edilmiş
atığı, Maruz Bırakılma Süresi: Sterilizatörde belirli sıcaklık, basınç ve nem
sağlandıktan sonra, bu koşullarda atığın işlem gördüğü süreyi,
Biyolojik İndikatör:
Sterilizasyon etkinliğinin araştırılmasında,
kağıt şerit (strip) veya benzeri bir taşıyıcı
mekanizmaya inoküle edilmiş standart/bilinen bir
mikroorganizmayı, Kimyasal İndikatör: Sterilizasyon etkinliğinin araştırılmasında kağıt bant
veya benzeri bir taşıyıcıya emdirilmiş, yüksek ısı ile renk değiştiren
kimyasal maddeyi, Yerleşme Alanı: İmar planı sınırı içindeki yerleşik
ve iskân edilmiş alanların tümünü, Ön
Lisans: Bu
Yönetmelik gereğince, tıbbi atık bertaraf tesisi ile sterilizasyon tesisi kurmak isteyen gerçek ve tüzel
kişilerin Bakanlıktan almaları
gereken, kuracakları tesisle ilgili her türlü plan, proje, rapor,
teknik veri, açıklamalar ve diğer dokümanlara ilişkin tesisin
projelendirilmesine ilişkin izni, Lisans: Bu Yönetmelik gereğince tıbbi atık taşıyan
belediye veya firmaların valilikten; tıbbi atık bertaraf tesisi ile sterilizasyon tesisi kurmak ve işletmek isteyenlerin
ise Bakanlıktan alacakları ve konu ile ilgili yeterli uzman ve teknolojik
imkânlara sahip olduğunu gösterir belgeyi, ifade eder. İKİNCİ
BÖLÜM Genel İlkeler, Görev, Yetki ve
Yükümlülükler Genel
ilkeler Madde
5- Tıbbi atıkların yönetimine
ilişkin ilkeler şunlardır; a) Tıbbi atıkların çevre ve insan sağlığına zarar
verecek şekilde doğrudan veya dolaylı olarak alıcı ortama verilmesi
yasaktır. b) Tıbbi, tehlikeli ve evsel atıkların oluşumunun
ve miktarının kaynağında en aza indirilmesi esastır. c) Tıbbi atıkların, tehlikeli ve evsel atıklar ile
karıştırılmaması esastır. d) Tıbbi atıkların kaynağında diğer atıklardan ayrı
olarak toplanması, biriktirilmesi, taşınması ve bertarafı esastır. e) Tıbbi atıkların yarattığı çevresel kirlenme ve
bozulmadan doğan zararlardan dolayı tıbbi atık üreticileri, taşıyıcıları
ve bertarafçıları kusur şartı olmaksızın
sorumludurlar. f) Tıbbi atıkların yönetiminden sorumlu kişi,
kurum/kuruluşlar, bu atıkların çevre ve insan sağlığına olabilecek zararlı
etkilerinin azaltılması için gerekli tedbirleri almakla
yükümlüdürler. g) Tıbbi atık üreticileri atıklarının bertarafı için gerekli harcamaları karşılamakla
yükümlüdürler. h) Tıbbi atık üreten sağlık kuruluşları ile bu
atıkların taşınması ve bertarafından sorumlu
belediyelerin/özel sektör firmalarının tıbbi atık yönetimiyle ilgili
personelinin periyodik olarak eğitimden ve sağlık kontrolünden geçirilmesi
ve tıbbi atık yönetimi kapsamındaki faaliyetlerin bu personel tarafından
yapılması esastır. Bakanlığın görev ve
yetkileri Madde
6- Bakanlık; a) Tıbbi atıkların çevreyle uyumlu bir şekilde
yönetimine ilişkin program ve politikaları saptamak, bu Yönetmeliğin
uygulanmasına yönelik işbirliği ve koordinasyonu sağlamak ve gerekli idari
tedbirleri almakla, b) Tıbbi atıkların oluşumundan bertarafına kadar yönetimlerini kapsayan bütün
faaliyetlerin kontrolünü ve periyodik denetimlerini
yapmakla, c) Tıbbi atıkların çevreyle uyumlu yönetimine
ilişkin en yeni sistem ve teknolojilerin uygulanmasında ulusal ve uluslar
arası koordinasyonu sağlamakla, d) Tıbbi atık bertaraf tesisleri ile sterilizasyon tesislerine ön lisans ve lisans
vermekle, yükümlüdür. Mülki
amirlerin görev ve yetkileri Madde
7- Mahallin en büyük mülki
amiri; a) Tıbbi atıkların oluşumundan bertarafına kadar yönetimlerini kapsayan bütün
faaliyetlerin kontrolünü ve periyodik denetimini yapmak, ilgili mevzuata
aykırılık halinde gerekli yaptırımın uygulanmasını
sağlamakla, b) İl sınırları içinde oluşan, toplanan ve bertaraf
edilen tıbbi atıkların miktarı ile ilgili bilgileri sağlık kuruluşlarından
ve belediyelerden temin etmek, değerlendirmek ve yıl sonunda rapor halinde
Bakanlığa göndermekle, c) Tıbbi atık taşıma araçlarına taşıma lisansı
vermekle ve faaliyetlerini denetlemekle, lisans verilen araç, belediye ve
firmalarla ilgili bilgileri yıl sonunda Bakanlığa
göndermekle, d) Tıbbi atıkların toplanması, taşınması ve bertarafında uygulanacak ücreti mahalli çevre kurulu
aracılığıyla belirlemekle, e) Lisans verilen tıbbi atık bertaraf tesisleri ile
sterilizasyon tesislerinin faaliyetlerini
izlemek, denetlemek, ilgili mevzuata aykırılık halinde gerekli yaptırımın
uygulanmasını sağlamakla, görevli ve yetkilidir. Tıbbi
atık üreticilerinin yükümlülükleri Madde
8- Tıbbi atık
üreticileri; a) Atıkları kaynağında en aza indirecek sistemi
kurmakla, b) Atıkların ayrı toplanması, taşınması ve geçici
depolanması ile bir kaza anında alınacak tedbirleri içeren ünite içi atık
yönetim planını hazırlamak ve uygulamakla, c) Tıbbi, tehlikeli ve evsel nitelikli atıklar ile
ambalaj atıklarını birbirleri ile karışmadan kaynağında ayrı olarak
toplamakla, d) Tıbbi atıklar ile kesici-delici atıkları
toplarken teknik özellikleri bu Yönetmelikte belirtilen torbaları ve
kapları kullanmakla, e) Ayrı toplanan tıbbi ve evsel nitelikli atıkları
sadece bu iş için tahsis edilmiş araçlar ile ayrı ayrı taşımakla, f) Atıkları geçici depolamak amacıyla geçici atık
deposu inşa etmek veya konteyner bulundurmakla,
yataksız ünite olması durumunda ise atıklarını en yakındaki geçici atık
deposuna/konteynerine götürmek veya bu atıkları
toplama aracına vermekle, g) Tıbbi atıkların yönetimiyle görevli personelini
periyodik olarak eğitmekle/eğitimini sağlamakla, h) Tıbbi atıkların yönetimiyle görevli personelinin
özel giysilerini sağlamakla, i) Tıbbi atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı için gereken harcamaları atık bertarafçısına ödemekle, j) Oluşan tıbbi atık miktarı ile ilgili bilgileri
düzenli olarak kayıt altına almak, yıl sonu itibari ile valiliğe
göndermek, bu bilgileri en az üç yıl süre ile muhafaza etmek ve talep
edilmesi halinde Bakanlığın incelemesine açık
tutmakla, yükümlüdürler. Belediyelerin
yükümlülükleri Madde
9-
Belediyeler; a) Tıbbi atıkların geçici atık depolarından veya
konteynerlerinden alınarak toplanması,
taşınması, sterilizasyon işlemine tabi tutulması
ve bertarafı ile ilgili detayları içeren Tıbbi
Atık Yönetim Planı’nı hazırlamak, uygulamak ve halkın bilgilenmesini
sağlamakla, b) Tıbbi atıkları geçici atık depolarından alarak
bertaraf sahasına taşımak/taşıttırmakla, c) Tıbbi atık bertaraf/sterilizasyon tesislerini kurmak/kurdurmak,
işletmek/işlettirmekle, d) Kuracakları tıbbi atık bertaraf tesisleri ile
sterilizasyon tesisleri için ön lisans/lisans
almakla, e) Tıbbi atık taşıma araçları için taşıma lisansı
almakla, f) Geçici atık depolarına yapı ruhsatı
vermekle, g) Tıbbi atıkların yönetimiyle görevli personelini
periyodik olarak eğitmekle/eğitimini sağlamakla, h) Tıbbi atıkların yönetimiyle görevli personelin
özel giysilerini sağlamakla, i) Sağlık kuruluşlarından toplanan, taşınan ve
bertaraf edilen tıbbi atık miktarlarını kayıt altına almak, bu bilgileri
yıl sonu itibari ile valiliğe göndermek ve talep edilmesi halinde
Bakanlığın incelemesine açık tutmakla, yükümlüdürler. ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM Atıkların Ünite İçinde
Ayrılması, Toplanması ve Taşınması Ünite
içi atık yönetim planı Madde
10- Üniteler, EK-2’de belirtilen
atıkların kaynağında ayrı toplanması ve biriktirilmesi, atıkların
toplanması ve taşınmasında kullanılacak ekipman ve araçlar, atık
miktarları, toplama sıklığı, geçici depolama sistemleri, toplama
ekipmanlarının temizliği ve dezenfeksiyonu, kaza anında alınacak önlemler
ve yapılacak işlemler, bu atıkların yönetiminden sorumlu personel ve
eğitimleri başta olmak üzere detaylı bilgileri içeren Ünite İçi Atık
Yönetim Planı’nı hazırlamak ve uygulamak zorundadır.
Evsel
nitelikli atıklar Madde
11- EK-2’de A grubu altında yer
alan evsel nitelikli atıklar, tıbbi, tehlikeli ve ambalaj atıklarından
ayrı olarak siyah renkli plastik torbalarda toplanırlar. Ayrı toplanan
evsel nitelikli atıklar, ünite içinde sadece bu iş için ayrılmış taşıma
araçları ile taşınarak geçici atık deposuna veya konteynerine götürülür ve ayrı olarak geçici
depolanırlar. Evsel nitelikli atıklar toplanmaları sırasında tıbbi atıklar
ile karıştırılmazlar. Karıştırılmaları durumunda tıbbi atık olarak kabul
edilirler. Toplanan evsel nitelikli atıkların, Katı Atıkların
Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda taşınmaları ve bertaraf
edilmeleri sağlanır. Ambalaj
atıkları Madde
12- EK-2’de B grubu altında yer
alan kağıt, karton, plastik ve metal ambalaj atıkları, kontamine olmamaları şartıyla diğer atıklardan ayrı
olarak mavi renkli plastik torbalarda toplanırlar. Serum ve ilaç şişeleri
gibi cam ambalaj atıkları ise yine kontamine
olmamaları şartıyla cam ambalaj kumbaralarında, kumbara olmaması halinde
ise diğer ambalaj atıkları ile birlikte mavi renkli plastik torbalarda
toplanırlar. Kullanılmış serum şişeleri ayrı toplanmadan önce, uçlarındaki
lastik, hortum, iğne gibi hasta ile temas eden kontamine olmuş materyallerden ayrılır. Kontamine materyaller diğer tıbbi atıklar ile birlikte
13 üncü maddede belirtilen esaslara göre toplanır. Toplanan ambalaj atıklarının, Ambalaj ve Ambalaj
Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda geri
kazanılmaları sağlanır. Tıbbi
atıklar Madde
13- EK-2’de C, D ve E grupları
altında yer alan tıbbi atıklar, başta doktor, hemşire, ebe, veteriner, diş
hekimi, laboratuvar teknik elemanı olmak üzere
ilgili sağlık personeli tarafından oluşumları sırasında kaynağında diğer
atıklar ile karıştırılmadan ayrı olarak biriktirilir. Toplama ekipmanı,
atığın niteliğine uygun ve atığın oluştuğu kaynağa en yakın noktada
bulunur. Tıbbi atıklar hiçbir suretle evsel atıklar, ambalaj atıkları ve
tehlikeli atıklar ile karıştırılmaz. Tıbbi atıkların toplanmasında; yırtılmaya,
delinmeye, patlamaya ve taşımaya dayanıklı; orijinal orta yoğunluklu polietilen hammaddeden sızdırmaz, çift taban dikişli
ve körüksüz olarak üretilen, çift kat kalınlığı 100 mikron olan, en az
Tıbbi atıkların basınçlı buhar ile sterilizasyon işlemine tabi tutulması durumunda
atıklar otoklav torbaları ile otoklavlanabilir
kesici-delici tıbbi atık kaplarına konulurlar. Otoklav torbalarının
yukarıda belirtilen teknik özelliklerin yanı sıra 1400C’a kadar
nemli-basınçlı ısıya dayanıklı ve buhar geçirgenliğine haiz olması
zorunludur. Sıvı tıbbi atıklar da
uygun emici maddeler ile yoğunlaştırılarak yukarıda belirtilen torbalara
konulur. Kesici ve delici
özelliği olan atıklar diğer tıbbi atıklardan ayrı olarak delinmeye,
yırtılmaya, kırılmaya ve patlamaya dayanıklı, su geçirmez ve sızdırmaz,
açılması ve karıştırılması mümkün olmayan, üzerinde “Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile “DİKKAT! KESİCİ ve DELİCİ
TIBBİ ATIK” ibaresi taşıyan plastik veya aynı özelliklere sahip lamine
kartondan yapılmış kutu veya konteynerler içinde
toplanır. Bu biriktirme kapları, en fazla ¾ oranında doldurulur, ağızları
kapatılır ve kırmızı plastik torbalara konur. Kesici-delici atık kapları
dolduktan sonra kesinlikle sıkıştırılmaz, açılmaz, boşaltılmaz ve geri
kazanılmaz. Tıbbi atık torbaları ve kesici-delici atık kapları
¾ oranında dolduklarında derhal yenileri ile değiştirilirler. Yeni torba
ve kapların kullanıma hazır olarak atığın kaynağında veya en yakınında
bulundurulması sağlanır. Tehlikeli atıklar Madde
14- EK-2’de F grubu altında yer
alan genotoksik atıklar, farmasötik atıklar, ağır metal içeren atıklar,
kimyasal atıklar ve basınçlı kaplar diğer atıklardan ayrı olarak
toplanırlar. Bu atıkların bertarafı Tehlikeli
Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine göre yapılır. Bu grupta yer alan kimyasal atıklar, toksik, korozif (pH<2 ve pH>12), yanıcı
ve reaktif (su ile reaksiyon verebilen, şoklara hassas) özelliklerden en
az birine sahip olmaları durumunda tehlikeli atık olarak kabul edilirler.
Bu özelliklerden hiçbirine sahip olmayan tehlikesiz kimyasal atıklardan
katı olanlar evsel atıklar ile birlikte toplanırlar, sıvı olanlar ise
kanalizasyon sistemi ile uzaklaştırılırlar. Ünitelerde oluşan röntgen banyo suları, Tehlikeli
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda geri kazanılır veya
bertaraf edilir. Tehlikeli atıklar kesinlikle kanalizasyon sistemine
boşaltılmaz, doğrudan havaya verilmez, düşük sıcaklıklarda yakılmaz, evsel
atıklarla karıştırılmaz ve depolanarak bertaraf
edilmez. Radyoaktif atıklar Madde
15- Radyoaktif atıklar hakkında bu
Yönetmelik hükümleri uygulanmaz. Bu atıkların bertarafı Türkiye Atom Enerjisi Kurumu mevzuatı
doğrultusunda yapılır. Tıbbi
atıkların ünite içinde taşınması Madde
16- Tıbbi atık torbaları ünite
içinde bu iş için eğitilmiş personel tarafından, tekerlekli, kapaklı,
paslanmaz metal, plastik veya benzeri malzemeden yapılmış,
yükleme-boşaltma esnasında torbaların hasarlanmasına veya delinmesine yol açabilecek keskin
kenarları olmayan, yüklenmesi, boşaltılması, temizlenmesi ve
dezenfeksiyonu kolay ve sadece bu iş için ayrılmış araçlar ile toplanır ve
taşınırlar. Tıbbi atıkların ünite içinde taşınmasında kullanılan araçlar
turuncu renkli olacak, üzerlerinde “Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile “Dikkat! Tıbbi Atık” ibaresi
bulunacaktır. Tıbbi atık torbaları ağızları sıkıca bağlanmış
olarak ve sıkıştırılmadan atık taşıma araçlarına yüklenir, toplama ve
taşıma işlemi sırasında el veya vücut ile temastan kaçınılır. Atık
torbaları asla elde taşınmazlar. Taşıma işlemi sırasında atık bacaları ve
yürüyen şeritler kullanılmaz. Tıbbi atıklar ile evsel nitelikli atıklar aynı
araca yüklenmez ve taşınmazlar. Atık taşıma araçları her gün düzenli
olarak temizlenir ve dezenfekte edilirler. Araçların içinde herhangi bir
torbanın patlaması veya dökülmesi durumunda atıklar güvenli olarak
boşaltılır ve taşıma aracı ivedilikle dezenfekte
edilir. Tıbbi atıkların ünite içinde taşınması ile
görevlendirilen personelin, taşıma sırasında 26 ncı maddede belirtilen şekilde özel nitelikli turuncu
renkli elbise giymesi ve bunun ilgili ünite tarafından karşılanması
zorunludur. Ünite içinde uygulanan toplama programı ve atık
taşıma araçlarının izleyeceği güzergah, hastaların tedavi olduğu yerler
ile diğer temiz alanlardan, insan ve hasta trafiğinin yoğun olduğu
bölgelerden mümkün olduğunca uzak olacak şekilde
belirlenir. Küçük
miktarlarda üretilen tıbbi atıkların toplanması Madde
17- EK-1 c’de belirtilen ünitelerde oluşan tıbbi atıklar, diğer
atıklardan ayrı olarak 13 üncü maddede özellikleri belirtilen tıbbi atık
torbaları ve kesici-delici atık kapları ile toplanırlar ve 22 nci maddede açıklandığı şekilde geçici
depolanırlar. DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM Atıkların Geçici
Depolanması Geçici
depolama Madde
18- EK-1’de yer alan ve en az 20
yatak kapasitesine sahip üniteler geçici atık deposu inşa etmekle, daha az
yatağa sahip üniteler ise aynı işlevi görecek konteyner bulundurmakla
yükümlüdürler. Atıklar, bertaraf sahasına taşınmadan önce 48
saatten fazla olmamak üzere bu depolarda veya konteynerlerde bekletilebilir. Bekleme süresi, geçici
atık deposu içindeki sıcaklığın Geçici
atık deposu Madde
19- Geçici atık deposunun
özellikleri şunlardır: a) Geçici atık deposu iki bölmeli kapalı bir mekan
olarak inşa edilir. Birinci bölmede tıbbi atıklar, ikinci bölmede ise
evsel nitelikli atıklar depolanır. b) Geçici atık deposunun hacmi en az iki günlük
atığı alabilecek boyutlarda olur. c) Deponun tabanı ve
duvarları sağlam, geçirimsiz, mikroorganizma ve kir tutmayan, temizlenmesi
ve dezenfeksiyonu kolay bir malzeme ile kaplanır. d) Depolarda yeterli
bir aydınlatma ve pasif havalandırma sistemi bulunur ve sıcak bölgelerde
depo özel olarak soğutulur. e) Depo kapıları
dışarıya doğru açılır veya sürmeli yapılır. Kapılar daima temiz ve
boyanmış durumda olur. Tıbbi atıkların konulduğu bölmenin kapısı turuncu
renge boyanır, üzerinde görülebilecek şekilde ve siyah renkli
“Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile siyah
harfler ile yazılmış “Dikkat! Tıbbi Atık” ibaresi
bulunur. f) Depo kapıları
kullanımları dışında daima kapalı ve kilitli tutulur, yetkili olmayan
kişilerin girmelerine izin verilmez. Depo ve kapıları, içeriye herhangi
bir hayvan girmeyecek şekilde inşa edilir. g) Geçici atık
depolarının içi ve kapıları görevli personelin rahatlıkla çalışabileceği,
atıkların kolaylıkla boşaltılabileceği, depolanabileceği ve
yüklenebileceği boyutlarda inşa edilir. h) Geçici atık deposu,
atık taşıma araçlarının kolaylıkla ulaşabileceği ve yanaşabileceği
yerlerde ve şekilde inşa edilir. i) Geçici atık deposu,
hastane giriş ve çıkışı ve otopark gibi yoğun insan ve hasta trafiğinin
olduğu yerler ile gıda depolama, hazırlama ve satış yerlerinin yakınlarına
inşa edilemez. j) Tıbbi atıkların
konulduğu bölmenin temizliği ve dezenfeksiyonu kuru olarak yapılır. Bölme
atıkların boşaltılmasını müteakiben temizlenir, dezenfekte edilir ve
gerekirse ilaçlanır. Tıbbi atık içeren bir torbanın yırtılması veya
boşalması sonucu dökülen atıklar uygun ekipman ile toplandıktan, sıvı
atıklar ise uygun emici malzeme ile yoğunlaştırıldıktan sonra tekrar
kırmızı renkli plastik torbalara konulur ve kullanılan ekipman ile
birlikte bölme derhal dezenfekte edilir. k) Evsel
nitelikli atıkların konulduğu bölmede kanalizasyona bağlı ızgaralı bir
drenaj sistemi ve bölmenin kolaylıkla temizlenebilmesi için basınçlı bir
su musluğu bulunur. Bölme atıkların boşaltılmasını müteakiben temizlenir,
gerekirse dezenfekte edilir ve ilaçlanır. l) Temizlik ekipmanı,
koruyucu giysiler, atık torbaları ve konteynerler geçici atık depolarına yakın yerlerde
depolanırlar. Geçici
atık depolarına ruhsat alınması Madde
20- 18 inci madde uyarınca geçici
atık deposu kurmakla yükümlü olan ünitelere yapı ruhsatı
vermeye; a) Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan
ve büyükşehir belediyesi olan yerlerde büyükşehir belediye başkanlığı, diğer yerlerde
belediye başkanlıkları, b) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan
yerlerde valilikler, yetkilidir. Konteynerlerin geçici
atık deposu olarak kullanılması Madde
21- EK-1’de belirtilen ve 20’den
az yatağa sahip üniteler, geçici
atık deposu olarak konteyner kullanmak
zorundadırlar. Bu amaçla kullanılacak konteynerlerin aşağıdaki teknik özelliklere haiz
olması zorunludur: a) Konteynerler ünitenin
en az iki günlük tıbbi atığını alabilecek boyutta ve sayıda
olur. b) Konteynerler,
kullanıldıkları ünitenin bulunduğu parsel sınırları içinde; doğrudan güneş
almayan; hastane giriş-çıkışı, otopark ve kaldırım gibi yoğun insan ve
hasta trafiğinin olduğu yerler ile gıda depolama, hazırlama ve satış
yerlerinden uzağa yerleştirilirler. c) Konteynerlerin iç
yüzeyleri yükleme-boşatma sırasında torbaların hasarlanmasına veya delinmesine yol açabilecek keskin
kenarlar ve dik köşeler içermez. Kesişen yüzeyler yumuşak dönüşlerle
birbirine birleşir. c) Konteynerlerin kapakları kullanımları dışında daima
kapalı ve kilitli tutulur, yetkili olmayan kişilerin açmasına izin
verilmez. Kapaklar, konteynerin içine herhangi
bir hayvan girmeyecek şekilde dizayn ve inşa edilir. d) Konteynerlerin dış yüzeyleri turuncu renge boyanır,
üzerlerinde görülebilecek uygun büyüklükte ve siyah renkli “Uluslararası
Biyotehlike” amblemi ile siyah harfler ile
yazılmış “Dikkat! Tıbbi Atık” ibaresi bulunur. e) Konteynerler daima temiz ve boyanmış durumda
olur. f) Konteynerler, atıkların boşaltılmasını müteakiben her
gün veya herhangi bir kazadan hemen sonra temizlenir ve dezenfekte
edilir. EK-1’de belirtilen ve 20’den az yatağa sahip
üniteler, istedikleri takdirde geçici atık deposu da inşa
edebilirler. Küçük
miktarlarda üretilen tıbbi atıkların geçici
depolanması Madde
22- EK-1 c’de belirtilen ünitelerde oluşan ve tıbbi atık
torbaları ile kesici-delici atık kapları ile toplanan tıbbi atıklar,
teknik özellikleri 16 ncı maddede belirtilen
taşıma araçları ile en yakında bulunan geçici atık deposuna veya konteynerine götürülür. Böyle bir imkanın olmaması
halinde üretilen tıbbi atıkların ilgili belediyenin tıbbi atık toplama ve
taşıma aracı tarafından alınması sağlanır. Bu durumda tıbbi atıklar
güvenli bir şekilde muhafaza edilir ve gerekirse ikinci bir tıbbi atık
torbasının içine konulur. Atıklar, tıbbi atık toplama aracı gelmeden önce
kesinlikle dışarıya bırakılmaz, evsel atıklar ile karıştırılmaz ve evsel
atıkların toplandığı konteynerlere
konulmaz. Bu sağlık kuruluşları, ilgili mercilerden çalışma
izni almadan önce, atıklarının geçici depolanması konusunda en yakında
bulunan geçici atık deposu veya konteynerin ait
olduğu sağlık kuruluşu ya da atıklarının
toplanması konusunda ilgi belediye ile anlaşma yapmak ve bu anlaşmayı
valiliğe ibraz etmekle yükümlüdür. Atık
bertarafında mali
yükümlülük Madde
23- Tıbbi atık üreticileri,
ürettikleri atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı için gereken harcamaları, bertaraf eden
kurum ve kuruluşa ödemekle yükümlüdürler. Bu Yönetmelikteki teknik
kriterlere uygun olmak şartıyla, toplama, taşıma ve bertaraf harcamalarına
esas olacak tıbbi atık bertaraf ücreti, her yıl tıbbi atık üreticileri ve
bertaraf edecek kurum ve kuruluşların görüşleri de alınarak il mahalli
çevre kurulu tarafından tespit ve ilan edilerek Bakanlığa bildirilir.
Ücretin ödenmemesi tıbbi atıkların bertarafı
için bir engel oluşturmaz. Tıbbi atık bertaraf ücretinin ödenmemesi
durumunda, bu bedel 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında
Kanun hükümlerine göre tıbbi atık üreticilerinden tahsil
edilir. BEŞİNCİ
BÖLÜM Tıbbi Atıkların Bertaraf Alanına
Taşınması Ünitelerin sorumluluğu Madde
24- EK-1’de belirtilen üniteler,
tıbbi atıkların bertaraf sahasına güvenli bir şekilde taşınmasının
sağlanması amacıyla, tıbbi atıkları bu Yönetmelikte belirtilen teknik
kriterlere haiz torba ve kaplar içinde, belirtilen usul ve esaslara uygun
şekilde biriktirmek ve ambalajlamak zorundadırlar. Geçici atık deposu veya konteynerler içinde, başta görevli personel olmak
üzere çevre ve insan sağlığı ile taşımayı olumsuz etkileyecek şekilde ağzı
bağlanmamış, yırtılmış, patlamış, dökülmüş tıbbi atık torbaları ve kapları
ile tıbbi atık torbası haricinde başka bir torba ile tıbbi atık
atıldığının veya tıbbi atıkların konteynerlere
doğrudan boşaltıldığının tespit edilmesi halinde, tespit edilen olumsuzluk
giderilene kadar hiçbir suretle tıbbi atıklar toplanmaz ve
taşınmazlar. Tıbbi
atıkların taşınması Madde
25- Tıbbi atıkların geçici atık
depoları ve konteynerler ile EK-1 c’de belirtilen diğer ünitelerden alınarak bertaraf
tesisine taşınmasından büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri, diğer yerlerde ise
belediyeler ile yetkilerini devrettiği kişi ve kuruluşlar
sorumludur. Bu kurum ve kuruluşlar, tıbbi atıkların taşınması
ile görevli personeli periyodik olarak eğitmek, sağlık kontrolünden
geçirmek ve diğer koruyucu tedbirleri almakla
yükümlüdürler. Personelin özel giysileri Madde
26- Tıbbi atıkları taşımakla
görevlendirilen temizlik personeli çalışma sırasında eldiven, koruyucu
gözlük, maske kullanır; çizme ve özel koruyucu turuncu renkli elbise
giyer. Taşıma işleminde kullanılan özel giysi ve ekipmanlar ayrı bir yerde
muhafaza edilir. Bunların temizlenmesi belediyece veya belediyenin
görevlendireceği kuruluşça yapılır. Tıbbi
atıkların taşınmasına ilişkin kurallar Madde
27- Tıbbi
atıkların; a) Emniyetli bir şekilde, etrafa yayılmadan ve
sızıntı suları akıtılmadan nihai bertaraf sahasına getirilmesi,
b) Taşınması sırasında transfer istasyonlarının
kullanılmaması, c) Taşıma araçlarının günde en az bir kere
temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi, d) Konulduğu kırmızı torbaların patlaması veya
başka bir nedenle etrafa yayılması durumlarında derhal temizlenmesi ve
dezenfekte edilmesi, e) Toplanması ve taşınması için kullanılan
araçların başka işlerde kullanılmaması, zorunludur. Tıbbi atık torbaları doğrudan tıbbi atık taşıma
aracına yüklenebileceği gibi, tekerlekli/kapaklı plastik veya metal konteynerler içinde de atık taşıma aracına
yüklenebilirler. Taşımanın bu şekilde yapılması durumunda konteynerler de günde en az bir kez temizlenir ve
dezenfekte edilir. Tıbbi
atık taşıma araçlarının teknik özellikleri Madde
28- Tıbbi atıkların toplanması ve
taşınması için kullanılan araçlarda; a) Atıkların yüklendiği kısmın tamamen kapalı
yapılması, b) Sıkıştırma mekanizmasının
bulunmaması, c) Şoför mahalli ile atık yükleme kısmı arasında
boşluk bulunması, d) Atık yükleme kısmının kaza halinde zarar
görmemesi için sağlam yapılması, e) Atık yükleme kısmının iç yüzeyinin paslanmaz,
kolaylıkla temizlenebilen ve dezenfekte edilebilen düzgün yüzeyli
olması, f) Dik köşeler içermemesi, kesişen yüzeylerin
yumuşak dönüşlerle birbirine birleşmesi, g) Sağ, sol ve arka yüzeylerinde görülebilecek
uygun büyüklükte ve siyah renkli
“Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile siyah
harfler ile yazılmış “DİKKAT! TIBBİ ATIK” ibaresinin
bulunması, h) Dış yüzeyinin turuncu renge
boyanması, gerekir. Tıbbi
atık taşıma araçlarına lisans alınması Madde
29- Tıbbi atık taşıma araçları
için tıbbi atık taşıma lisansı alınması zorunludur. Bu amaçla EK-4’de
belirtilen esaslara göre ilgili valiliğe başvuruda bulunulur. Lisans,
başvuruda bulunan aracın/araçların ait olduğu kurum/kuruluşa ve gerekli
teknik donanıma haiz araca/araçlara verilir. Bu lisans devredilemez.
Lisans üç yıl süre ile geçerlidir ve bu sürenin sonunda yenilenmesi
gerekir. Lisans alan, ancak belirlenen standartlara uymayan firmaların
lisansları valilikçe iptal edilir. Tıbbi
atık alındı belgesi/makbuzu Madde
30- Tıbbi
atıkların ünitelerden alınması sırasında; atıkların ünite tarafından
taşıyıcıya verildiğinin, taşıyıcı tarafından teslim alındığının ve
taşıyıcı tarafından da bertaraf tesisine verildiğinin belgelenmesi
amacıyla ünite ile taşıyıcı/bertaraf eden kurum/kuruluş arasında tıbbi
atık alındı belgesi/makbuzu düzenlenir. Bu belge/makbuz üzerinde atığı
üreten ünitenin ismi, adresi, sorumlu kişinin ismi ve irtibat telefonu,
tarih, atığın miktarı, taşıyıcı kurum/kuruluşun ismi, şoförün ismi, aracın
plakası, lisans numarası ve bertaraf tesisi ile ilgili bilgiler
bulunur. Yukarıdaki
bilgileri içeren tıbbi atık alındı belgesi/makbuzu üç nüsha olarak
hazırlanır; bir nüshası atık üreticisi sağlık kuruluşunda, ikinci nüshası
taşıma işlemi yapan kurum/kuruluşta, üçüncü nüshası ise bertaraf tesisi
işletmecisi kurum/kuruluşta kalır ve ilgili görevliler tarafından
imzalanır. İnceleme ve denetim sırasında bu belgenin ilgili
tüm taraflarca denetim elemanlarına gösterilmesi zorunludur. Tıbbi
atıkların taşınması sırasında kullanılan bu belge en az bir yıl süre ile
muhafaza edilir ve talep edilmesi durumunda yetkili otoritelerin
incelemesine açık tutulur. ALTINCI
BÖLÜM Tıbbi Atıkların Bertaraf
Edilmesi Belediyelerin sorumluluğu Madde
31- Tıbbi atıkların sterilizasyon işlemine tabi tutularak zararsız hale
getirilmesi, yakılması veya depolanması suretiyle bertaraf edilmesi ile bu
işlemlerin belgelendirilmesinden büyükşehirlerde
büyükşehir belediyeleri, büyükşehir belediyesi olmayan yerlerde ise belediyeler
veya yetkilerini devrettiği kişi ve kuruluşlar müteselsilen sorumludur. Tıbbi atık bertaraf tesisi işletmecisi kişi, kurum
ve kuruluşlar, tıbbi atıkların bertarafı ile
görevli personeli periyodik olarak eğitmek, sağlık kontrolünden geçirmek
ve diğer koruyucu tedbirleri almakla yükümlüdürler. Tıbbi
atık yönetim planı Madde
32- Büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri, büyükşehir belediyesi olmayan yerlerde ise
belediyeler; tıbbi atık oluşumuna neden olan sağlık kuruluşları ile
bunların tıbbi atık miktarları ve geçici depolama sistemleri, tıbbi
atıkların toplanması ve taşınmasında kullanılacak ekipman ve araçlar,
toplama rotaları, araç temizleme ve dezenfeksiyon, kaza anında alınacak
önlemler ve yapılacak işlemler, sorumlular, eğitim ve tıbbi atıkların
bertarafında uyguladıkları sistemler başta olmak
üzere detaylı bilgileri içeren Tıbbi Atık Yönetim Planı’nı hazırlamak ve
uygulamak zorundadır. Büyükşehirlerde bu plan ilçe ve ilk kademe
belediyelerinin görüşleri alınmak suretiyle büyükşehir belediyesi tarafından hazırlanır ve
uygulanır. Belediyeler, her bir sağlık kuruluşundan toplanan
ve bertaraf edilen tıbbi atık miktarını kayıt altına alırlar ve yıl sonu
itibari ile valiliğe bildirirler. Tıbbi
atıkların yakılması Madde
33- Tıbbi atıklar yakılarak bertaraf
edilebilir. Yakma sistemleri büyükşehirlerde büyükşehir
belediyeleri, büyükşehir belediyesi olmayan
yerlerde ise belediyeler
veya yetkilerini devrettiği kişi ve kuruluşlar tarafından kurulur
ve işletilir. Evsel nitelikli atıkların yakılması için kullanılan yakma
tesisleri tıbbi atıkların yakılması için kullanılmaz. Üniteler tarafından
münferit yakma tesisleri kurulamaz ve işletilemez. Tıbbi atıkların
yakılması sırasında uyulacak esaslar
Madde 34- Tıbbi atıkların
yakılarak bertaraf edilmesinde, Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’nin yakma
ile ilgili maddelerinde
belirtilen esaslara uyulur. Yakma işlemine tabi tutulacak tıbbi atıklar içinde;
başta kırılmış termometreler, kullanılmış piller/bataryalar gibi yüksek
düzeyde civa ve kadmiyum içeren atıklar olmak
üzere, gümüş tuzları içeren radyolojik atıklar, ağır metaller içeren
ampuller ve basınçlı kaplar bulunmaz. Yakma işlemine tabi tutulacak tıbbi
atıklar içinde büyük miktarlarda genotoksik atık
mevcutsa, sıcaklığın en az 1100 ºC olması
zorunludur. Tıbbi atıklar, Bakanlığın gerekli gördüğü
durumlarda ve izni dahilinde, çevreye zarar verilmemesi, gereken
tedbirlerin alınması, baca gazı emisyonlarında Tehlikeli Atıkların
Kontrolü Yönetmeliği hükümlerinin sağlanması ve sürekli olmamak şartıyla
çimento fabrikalarında da yakılabilir. Yakma
tesislerine yer seçimi izni verilmesi Madde 35-
Büyükşehir
belediyeleri ve belediyeler, onaylı imar planları esas alınarak
yakma
tesisi kurmak üzere seçtikleri yer için mevcut mevzuat çerçevesinde
mahalli çevre kurulu kararı ve Bakanlığın uygun görüşü ile, mahallin en
büyük mülki idare amirinden izin alırlar.
Yakma tesislerinin: a) Karstik bölgelerde;
taşkın riskinin yüksek olduğu bölgelerde; heyelan, çığ ve erozyon
bölgelerinde kurulmasına ve işletilmesine izin
verilmez. b) Yer seçiminde, deprem kuşakları ve tektonik
koruma bölgeleri ile diğer zemin hareketleri, hakim rüzgar yönü dikkate
alınır. c) En yakın yerleşme alanına uzaklığı 1000 metreden
az olamaz. Tıbbi
atıkların düzenli depolanması Madde
36- Tıbbi
atıklar; a) Tehlikeli atık depolama alanlarının özel bir
bölümünde, tehlikeli atıklardan ayrı olarak, b) Evsel atıkların bertaraf alanlarının bu
Yönetmeliğe uygun olarak yapılmış özel bir bölümünde, evsel atıklardan
ayrı olarak, c) Sadece tıbbı atıklar için yapılmış özel bir
bertaraf alanında, düzenli depolanarak bertaraf
edilirler. Düzenli
depolama tesislerine yer seçimi izni verilmesi Madde 37-
Büyükşehir
belediyeleri ve belediyeler, onaylı imar planları esas alınarak düzenli
depolama tesisi
kurmak üzere seçtikleri yer için mevcut mevzuat çerçevesinde mahalli çevre
kurulu kararı ve Bakanlığın uygun görüşü ile mahallin en büyük mülki idare
amirinden izin alırlar.
Düzenli depolama
tesislerinin; a) Karstik bölgelerde;
içme, kullanma ve sulama suyu temin edilen yer altı ve yer üstü suları
koruma bölgelerinde; taşkın riskinin yüksek olduğu bölgelerde; heyelan,
çığ ve erozyon bölgelerinde kurulmasına ve işletilmesine izin
verilmez. b) Yer seçiminde, seçilecek yerin jeolojik,
hidrojeolojik, jeoteknik özellikleri, yer altı
su seviyesi ve yer altı suyu akış yönleri, mevcut ve planlanan meskun
bölge ile diğer yapılaşmalar, deprem kuşakları ve tektonik koruma
bölgeleri ile diğer zemin hareketleri, hakim rüzgar yönü, trafik durumu
dikkate alınır. c) En yakın yerleşme alanına uzaklığı 1000 metreden
az olamaz. Ancak, düzenli depolama tesislerinin çevresinde tepe, yığın ve
ağaçlandırma gibi engeller varsa il mahalli çevre kurulunun kararı ve
gerektiğinde Bakanlığın uygun görüşü ile bu mesafeden daha az olan
yerlerde de ilgili belediye ve mahallin en büyük mülki amirliğince
depolama tesisi kurulmasına müsaade edilebilir. Düzenli depolama
tesislerinde depo tabanı teşkili ve sızıntı suyunun
toplanması
Madde
38- Tıbbi atık depolama tesislerinin depo
tabanı teşkili ve sızıntı suyunun toplanmasında, Tehlikeli
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği’nin ilgili maddelerinde belirtilen esaslara
uyulur. Düzenli
depolama tesislerine dolgu yapılması Madde
39- Depolama tesislerinde tıbbi atıklar
sıkıştırılmaz; depo, atıklar sıkıştırılmadan doldurulur. Dolgu işlemleri
sırasında günlük olarak atıkların üstü önce kireç, sonra da en az
Düzenli depolama tesisi üst örtüsünün
teşkili Madde
40- Depo tesisine
dolgu işlemi tamamlandıktan sonra, deponun üstü kapatılarak depo gövdesine
yüzeysel su girmeyecek şekilde sızdırmaz hale getirilir. Bu
amaçla; a) Atık üstündeki
ilk örtü tabakası homojen ve kohezyonsuz
zeminden teşkil edilir ve tabaka kalınlığı b) Sızdırmazlık temini için mineral sızdırmazlık
tabakası (kil) ile plastik geçirimsizlik tabakası birlikte kullanılır. Bu
malzemelerle eşit düzeyde geçirimsizliği sağlayacak diğer malzemeler de bu
amaçla kullanılabilir. Bu tabanın geçirimlilik katsayısı (permeabilitesi) k═1x10-9 m/s' den büyük
olamaz. Mineral sızdırmazlık tabakası ile kullanılacak diğer yapay
geçirimsizlik malzemelerinin yeterli teknik kriterlere ve özelliklere haiz
olduğunun ulusal ve uluslar arası standartlara (CE, ISO; DIN,TSE ve
benzeri) göre uygun olduğunun ön lisans sürecinde Bakanlığa belgelenmesi
zorunludur. c) Depo gövdesinden gaz çıkışı söz konusu ise gaz
dren sistemleri yerleştirilir. d) Depo üst yüzeyinin nihai eğimi %5’den büyük
olmalıdır. e) Sızdırmaz tabaka üzerine serilen tarım
toprağının kalınlığı 1 metreden az olamaz. Düzenli
depolama tesislerinin işletilmesi ve kontrolü Madde
41- Tıbbi atık düzenli depolama
tesisi işletmecisi kişi, kurum ve kuruluşlar, her depolama tesisi için bir
işletme planı hazırlamak ve bir görevli bulundurmak zorundadır. Bu
görevliler depo yerine getirilen tıbbi atıkların kontrolünden ve depo
yerinin işletilmesinden sorumludurlar. Bakanlık bu kişi veya kuruluşlardan
gerektiğinde depolama yerinin işletilmesi ve kontrolüne ilişkin bilgileri
isteyebilir. Tıbbi atık düzenli depolama tesisi için hazırlanacak işletme
planında aşağıdaki hususlar yer alır; a) Tesiste işletme planının uygulanmasından sorumlu
personelin adı, soyadı, görevi, unvanı, b) Tesisin kapasitesi, c) Atıklara uygulanacak işlemler ve bertaraf
metotları, d) Atık taşıyan araçların park edileceği,
boşaltılacağı, temizleneceği ve dezenfekte edileceği sahalar ile ilgili
bilgiler, e) Acil durum planları, ilgili sorumlu personel,
f) Tesisin çalışma saatleri. Tıbbi atık düzenli depolama tesisinde çalışanların
baret ve tabanı takviyeli ayakkabı giymesi ve
depolama tesisi çıkışında, kirlenen araç tekerleklerinin yolları
kirletmemesi için tekerlekleri temizleyecek ve yıkayacak tedbirler
alınması zorunludur. Tıbbi atık düzenli depolama tesisinde sızıntı suyu
miktarı ve özellikleri tesisi işletenler tarafından, tesis çalışırken her
ay, kapandıktan sonra altı ayda bir izleme kuyularından ölçülür ve
sonuçları Bakanlığa bildirilir. Ölçüm işlemleri depo yeri kapatıldıktan
sonra yirmi yıl süre ile devam eder. Kayıtlar muhafaza
edilir. Atık
kabul prosedürü Madde
42 — Düzenli
depolama tesisine tıbbi atıkların kabulü sırasında aşağıdaki esaslara
uyulacaktır: a)
Tesise tıbbi atıklar dışında atık kabul
edilmeyecektir. b)
Depolama sahası girişinde öncelikle atıkların taşıma ile ilgili
dokümanları kontrol edilecek, taşıma lisansı olmayan araçlar ile tıbbi
atık alındı belgesi/makbuzu bulunmayan taşıyıcıların atıkları tesise kabul
edilmeyecektir. c)
Gerekli evraklarının bulunduğu tespit edilen atıkların görsel incelemesi
yapılarak alındı belgesi/makbuzundaki bilgiler ile uyumu kontrol
edilecektir. d)
Kabulü uygun görülen tıbbi atıklar tartılacak; atığın miktarı, üretim
yeri, getiriliş tarihi ve araç plakası gibi bilgilerin kaydedildikten ve
tıbbi atık alındı belgesi/makbuzu imzalanarak alındıktan sonra araç
depolama sahasına gönderilecek, bu bilgiler ve belgeler en az üç yıl süre
ile muhafaza edilecektir. Düzenli
depolama tesislerinin kapatılması Madde
43 - Tıbbi atık düzenli depolama
tesisi işletmecisi kişi, kurum ve kuruluşlar, tesisin kapatılmasından en
az yüz seksen gün önce; a) Tesisinin kapatılması ile ilgili fizibilite
etüdünü, b) Atıkların, sızıntı sularının yağmur sularına ve
yer altı sularına ve/veya atmosfere olası karışımını kontrol eden ölçüm
izleme sistemine ilişkin planını, c) Tesiste yer alan ünitelerin her birinin ne
şekilde kapanacağı ile ilgili planını, d) Tesisin aktif olduğu süre boyunca saha içinde
bulunan atıkların envanterini, e) Tesiste kalan atıkların, analiz, taşıma ve bertaraflarına ilişkin tüm metotların ve kapatmada
kullanılacak yöntemlerin ayrıntılı tanımı ve uygulanabilir planlarını,
f) Araç ve malzemenin temizlenmesi, topraktan
alınan numuneler ve test metotlarına ilişkin raporları,
g) Atıklarla kirlenmiş malzemelerin bertaraflarına yönelik planları,
Bakanlığa sunar. Tıbbi atık düzenli depolama tesisi işletmecisi
kişi, kurum ve kuruluşlar, Bakanlıktan kapatma planı onayı almadan ve
kapatma sonrası gereken çevre koruma işlemlerini gerçekleştireceğine dair
taahhütname vermeden tesisi kapatamaz. Kapatma işleminden sonra bertaraf
edenin sorumluluğu devam eder, ölçüm izlemeye ilişkin raporlarını yirmi
yıl süreyle her yıl sonunda Bakanlığa iletir. Yerleşme
yasağı Madde
44- Tıbbi atık yakma tesisleri ile
düzenli depolama tesisleri imar planlarına işlenerek yerleşim bölgesi
olmaması sağlanır. Depolama tesislerinin bulunduğu alanlar depo hizmet
süresini doldurduktan sonra yirmi yıl süre ile denetlenir ve en az elli
yıl süre ile iskana açılamaz. Bertaraf
tesislerine ön lisans ve lisans alınması Madde
45- Tıbbi atık yakma ve düzenli
depolama tesisi kurmak ve işletmek isteyen kişi, kurum ve kuruluşlar
Bakanlıktan ön lisans ve lisans almak zorundadır. Bu tesisler için
uygulanacak ön lisans ve lisans işlemlerinde Tehlikeli Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği’nde belirtilen esaslara uyulur. Enfeksiyöz
atıkların sterilizasyonu Madde
46- Enfeksiyöz atıklar ile kesici-delici atıklar, sterilizasyon işlemine tabi tutularak zararsız hale
getirilebilirler. Zararsız hale getirilen atıklar, evsel atık depolama
alanlarında depolanarak bertaraf edilebilirler. Sterilizasyon sistemleri büyükşehirlerde büyükşehir
belediyeleri, büyükşehir belediyesi olmayan
yerlerde ise belediyeler veya bunların yetkilerini devrettiği kişi ve
kuruluşlar tarafından kurulur ve işletilir. Üniteler tarafından münferit
sterilizasyon tesisleri kurulamaz ve
işletilemez. Sterilizasyon sistemlerinin, başta mekanik güvenlik (yüksek
kabin içi basınç, sıcaklığa dayanıklılık ve benzeri) ve sterilizasyon performansı açısından uluslar arası
kabul edilmiş standartlara (ISO, CE ve benzeri) uygun olduğu
belgelendirilir. Sterilizasyon tesislerinde atıkların işleme tabi tutulmadan
önce, çevre ve insan sağlığına zarar vermeden güvenli bir şekilde geçici
olarak depolanabileceği, +4 °C’de soğutulan bir
depo yeri bulunur. Bu deponun, 19 uncu maddenin birinci fıkrasının (b),
(c), (d), (e), (f), (g), (h) ve (j) bentlerinde belirtilen şartları
taşıması zorunludur. Sterilizasyon işlemine tabi tutulacak atıklar içinde patolojik
atıklar ile başta uçucu ve yarı uçucu organik maddeler ve civa olmak üzere kimyasal maddeler, genotoksik/sitotoksik
ajanlar, radyolojik atıklar ve basınçlı kaplar bulunmaz.
Sterilizasyon tesislerinde atık parçalama (shredding) mekanizmasının bulunması zorunludur.
Parçalama ünitesi sterilizasyon bölümünün
sonunda veya önünde yer alır. Atık parçalama ünitesinin sterilizasyon ünitesinden önce kullanılması durumunda,
işlem sonunda bu ünite de sterilizasyon işlemine
tabi tutulur. Sterilizasyon işlemi sırasında ve sonrasında hava ve su
ortamında hiçbir kontaminasyon ve toksisite olmayacak şekilde tedbir alınır, atık su ve
hava arıtılarak/sterilize edilerek alıcı ortama verilir. Başta miktar,
basınç, sıcaklık ve atığın işleme maruz kalma süresi olmak üzere bütün
işlem elektronik olarak kayıt altına alınır ve talep edildiği durumda
bütün bilgiler Bakanlığa gönderilir. Belediyelerce veya yetkilerini devrettiği
kuruluşlar tarafından yapılan sterilizasyon
işlemi ile zararsız hale getirilen atıklar, evsel atık depolama
alanlarında depolanarak bertaraf edilebilirler. Sterilizasyon
işleminin geçerliliği Madde
47- Sterilizasyon işlemine tabi tutulan enfeksiyöz atıkların zararsız hale getirilip
getirilmediği kimyasal ve biyolojik indikatörler
kullanılarak test edilir. Kimyasal indikatörler;
enfeksiyöz atığın otoklav sterilizasyonunda kullanılır. Sterilizasyon tamamlandığında, atık ile birlikte
otoklava konulmuş kimyasal indikatör
taşıyıcısında renk değişikliği saptanmalıdır. Biyolojik indikatörler
olarak; nemli yüksek sıcaklıklara hastalık yapıcı mikroorganizmalardan
daha dayanıklı, insanda hastalık yapıcı etkisi olmayan, sporlu bakteriler
Bacillus stearothermophilus veya Bacillus subtilis
var. niger standart kökenleri kullanılır.
Sterilizasyon etkinlik testleri için
kullanılacak standart kökenler, Bacillus stearothermophilus ATCC12980 veya NCTC10007 ya da Bacillus
subtilis var. niger
ATCC9372 olmalıdır. Sterilizasyon işleminden çıkan atıkta potansiyel
enfeksiyöz tüm mikroorganizmaların yok
edildiğini saptamak için, atıkla beraber işleme konan biyolojik indikatörün canlı kalıp kalmadığını inceleme
yönteminden yararlanılır. Sterilizasyon
işleminin geçerli kabul edilmesi için Bacillus stearothermophilus veya Bacillus subtilis bakteri sporlarında minimum 4
log10 - 6 log10
azalma sağlanması zorunludur. Bunun kontrolü için belli
sayıda Bacillus stearothermophilus veya Bacillus subtilis sporları inoküle edilmiş test stripleri veya benzeri uygun taşıyıcı, sıcağa
dayanıklı ve buhar geçirgenliği olan bir kap içinde atığın ortasına
yerleştirilir ve sistem normal şartlarda çalıştırılır. İşlemin sonunda
atığın içinden test mikroorganizmaları alınır; biyolojik indikatörün üreticisi tarafından kılavuzda tarif
edilmiş olan besiyerine ekim yapılır. Bu esnada işleme konmamış en az
bir biyolojik indikatör stripi de pozitif kontrol olarak paralel kültüre
alınır ve Bacillus subtilis için
Biyolojik indikatörler
kullanılarak uygulanan sterilizasyon geçerlilik
testleri, o gün sterilize edilen atık ile birlikte sterilizatöre konulan biyolojik indikatörlerin incelenmesi suretiyle haftalık olarak
yapılır. Sterilizasyondan çıkan sterilize
edilmiş ve evsel atık karakterizasyonu kazanmış
atıklar, atık bertaraf sahasında depolanmadan önce sterilizasyon tesisinin bulunduğu sahanın uygun bir
yerinde çevreye zarar vermeyecek şekilde kapalı konteynerler içinde biyolojik indikatör testleri sonuçlanıncaya kadar muhafaza
edilir ve bekletilir. Test sonucu olumlu ise atık depolanmak üzere
depolama sahasına gönderilir. Test sonucu olumsuz ise sistem kontrol
edilir ve sterilizasyon işlemi
tekrarlanır. Ayrıca, akredite olmuş
bir laboratuvar tarafından altı ayda bir
yapılacak testler ile, belediyeler veya yetkilerini devrettiği
kuruluşlarca yapılan sterilizasyon işleminin
geçerliliği kontrol edilir. Analiz için gerekli numune, ilgili standart
prosedürlere göre, analizi yapacak laboratuvar
tarafından valiliğin gözetiminde alınır ve analiz sonuçları Bakanlığa
gönderilir. Analizler ile ilgili masraflar, tesis işletmecisi tarafından
karşılanır. Sterilizasyon
işleminin geçerliliğinin belgelenmesi Madde
48- Sterilizasyon işleminin başarılı bir şekilde
tamamlandığının gösterilmesi amacıyla, her sterilizasyon yükünün verileri kayıt ve muhafaza
edilir. Bu verilerin en az üç yıl süre ile muhafaza edilmesi ve talep
edildiğinde yetkili otoritelerin incelemesine açık tutulması zorunludur.
Bu veriler aşağıdakileri ihtiva eder; a) Sterilizatörün cinsi,
seri numarası, b) Uygulanan sterilizasyon türü, c) Her sterilizasyon
devri için sterilizasyon esnasında gerçek
zamanlı (real time) olarak kaydedilmiş sıcaklık,
basınç, uygulama süresi gibi parametrik izleme
değerleri, d) Yüklenen atık miktarı, e) Haftalık olarak yapılan biyolojik indikatör testlerinin karşılaştırmalı
sonuçları, f) Cihazın periyodik bakım-onarım sözleşmesi
çerçevesinde üretici veya dağıtıcı firma tarafından yapılmış son altı aya
ait ayar kontrollerine dair belge. Sterilizasyon
tesislerine ön lisans verilmesi Madde
49- Tıbbi atık sterilizasyon tesisi kurmak isteyen gerçek ve tüzel
kişiler, kuracakları tesisle ilgili her türlü plan, proje, rapor, teknik
veri, açıklamalar ve diğer dokümanlarla birlikte Bakanlığa başvurur.
Bu başvurularda; a) Çevresel etki değerlendirmesi olumlu belgesi
veya çevresel etki değerlendirmesi gerekli değildir kararının,
b) Tesisin kanun, yönetmelik ve diğer hukuki ve
teknik düzenlemelerde istenen şartları yerine getirebileceğini gösterir
fizibilite raporunun, c) Planlanan tesise ait uygulama ölçeğinde her
türlü mühendislik proje ve raporlarının, d) EK-5’de belirtilen bilgi ve belgelerin,
bulunması zorunludur. Bakanlık projeleri inceler, uygun gördüğü takdirde
ön lisans verir. Ancak, ön lisans projeye verildiğinden, ön lisans ile
faaliyete başlanamaz ve hiçbir şekilde atık kabulü
yapılamaz. Sterilizasyon
tesislerine lisans verilmesi Madde
50- Sterilizasyon tesisi kurmak, işletmek ve kontrolünü
yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler Bakanlıktan lisans almak
zorundadır. Sterilizasyon tesislerine lisans
verilmesi aşamasında EK-6’da verilen bilgi ve belgeler talep edilir. Sterilizasyon tesisinde, birden fazla ünitenin olması
halinde, farklı birimler için ayrı ayrı lisans
alınır. Birbirini tamamlayan ve benzer teknoloji kullanan kompleks tesis
üniteleri, lisans alma açısından tek ünite sayılır. Sterilizasyon tesisi işletmecisi Bakanlığa lisans başvurusu
yaptığında işletme esnasında bu Yönetmelik esaslarına uygun olarak
çalıştığını belgelemek amacıyla Bakanlıkça belirlenecek bir süre için
tesise geçici çalışma izni verilir. Tesis bu izin süresince Bakanlığın
denetimi altında faaliyet gösterir. Bu izin bir yılı geçmeyecek şekilde uygulanır. Tesisin geçici çalışma
izni süresince ön lisansta belirtilen işletme şartlarını sağlayamaması
durumunda, durum düzeltilinceye kadar tesisin faaliyeti
durdurulur. Ön lisans verilen tesisin, projesi ve şartnamesine
uygun olarak yapıldığının Bakanlık koordinasyonunda oluşturulacak
komisyonca yerinde tespit edilmesi, işletme planının değerlendirilip
uygunluğunun tespit edilmesi ve geçici çalışma izni süresinde tesisin
işletme koşullarını sağlayabildiğine karar verilmesi halinde Bakanlıkça
tesise işletme lisansı verilir. Bu lisans üç yıl süre ile geçerlidir,
gerekli durumlarda uzatılabilir veya şartlı verilir. Lisans devredilecek
ise Bakanlığa başvurulur ve idari izinler yenilenir. Geçici çalışma izni veya işletme lisansı almış olan
sterilizasyon tesisleri işletmecileri tesisin
işletme koşulları, tesisle ilgili ölçümler ve mevzuata uygun çalıştığına
ilişkin bilgi ve belgeleri içeren raporları Bakanlığın belirleyeceği
periyotlarda Bakanlığa sunmakla yükümlüdür. Lisans
iptali Madde
51- Bakanlıkça yapılan
denetimlerde, tesisin lisansa uygun olarak çalıştırılmadığının, mevzuatta
istenen şartların sağlanmadığının, tesisle ilgili ölçümlerin düzenli
olarak yapılmadığının veya kaydedilmediğinin tespit edilmesi halinde,
işletmeciye, tespit edilen aksaklıkların düzeltilmesi için aksaklığın
önemine ve kaynağına göre bir ay ile bir yıl arasında süre verilir. Bu
süre sonunda yapılan kontrollerde aksaklığın devam ettiği tespit edilirse
tesisin faaliyeti geçici olarak durdurulur. Faaliyeti geçici süre ile
durdurulan tesisin süre sonunda yükümlülüklerini yerine getirmemesi
halinde lisansı iptal edilir. Lisansı iptal edilen tesis lisans alabilmek
için 50 nci maddeye göre yeniden Bakanlığa
başvurur. Lisans süreci tamamlanana kadar tesis
çalışmaz. Eğitim Madde
52- Tıbbi atıkların ünite içinde
toplanması, taşınması, geçici atık deposuna taşınması ile geçici atık
deposu veya konteynerlerin işletilmesinden
sorumlu ünite personeli ile bu atıkların geçici atık depolarından alınarak
bertaraf sahasına taşınmasından sorumlu belediye personeli, bu işlerin
hizmet alımı yoluyla yapılması durumunda ise özel temizlik ve taşıma
firmalarının ve personellerinin, tıbbi atıkların toplanması, taşınması,
geçici depolanması ve bertaraf sahasına taşınması aşamalarında uyulacak
kurallar ve dikkat edilmesi gereken hususlar, bu atıkların yarattığı
sağlık riskleri ve neden olabilecekleri yaralanma ve hastalıklar ile bir
kaza veya yaralanma anında alınacak tedbirleri içeren bir eğitim
programına periyodik olarak tabi tutulması ve bu eğitimin alındığının
belgelenmesi zorunludur. Toplama ve taşıma işlemlerinin hizmet alımı
yoluyla yapılması durumlarında, çalışacak personelin bu eğitimi alması ve
bunun belgelenmesi gerektiği ilgili ihale şartnamelerinde
belirtilir. Eğitim ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça
belirlenir. Denetleme Madde
53- Bu Yönetmelik kapsamına giren
bütün faaliyetlerin, bu Yönetmelik ve diğer çevre mevzuatına uygun olarak
yapılıp yapılmadığını denetleme yetkisi Bakanlığa
aittir. Düzenleme yetkisi Madde
54- Bakanlık bu Yönetmeliğin
uygulanmasını sağlamak üzere her türlü alt düzenlemeyi yapmaya
yetkilidir. Yönetmeliğe aykırılık
hali Madde
55- Bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı hareket edenler hakkında 2872 sayılı Çevre Kanununun 15 ve 16 ncı maddelerinde belirtilen merciler tarafından
gerekli işlemler yapılır ve aynı Kanunun 20, 21, 22 ve 24 üncü
maddelerinde belirtilen cezalar verilir. Yürürlükten kaldırılan
mevzuat Madde
56- 20/5/1993 tarihli ve 21586 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır. Geçici
Madde 1- Bu Yönetmeliğin yayımı
tarihinde belediyeler tarafından işletilmekte olan mevcut tıbbi atık yakma tesisleri,
işletmeye alındıkları tarihte geçerli olan işletme şartlarına göre
faaliyetlerini sürdürürler. Ancak bu tesisler, en geç beş yıl içinde 34
üncü maddede belirtilen şartları sağlayacak şekilde gerekli tedbirleri
alırlar. Geçici
Madde 2- Üniteler, 10 uncu maddede
öngörülen Ünite İçi Atık Yönetim Planı’nı, bu Yönetmeliğin yayımı tarihini
takip eden altı ay içinde hazırlamak ve uygulamaya geçirmek
zorundadır. Geçici
Madde 3- Büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri, büyükşehir belediyesi olmayan yerlerde ise
belediyeler, 32 nci maddede belirtilen Tıbbi
Atık Yönetim Planı’nı, bu Yönetmeliğin yayımı tarihini takip eden altı ay
içinde hazırlamak, uygulamaya geçirmek ve bu planın bir örneğini valiliğe
göndermek zorundadırlar. Geçici
Madde 4- Bu Yönetmeliğin yayımı
tarihinde geçici atık deposu olarak konteyner
kullanmakta olan en az 20 yataklı üniteler, bu Yönetmeliğin yayımı
tarihini takip eden bir yıl içinde 18 inci madde hükmü gereğince geçici
atık depolarını inşa etmekle yükümlüdürler. Geçici
Madde 5- 20’den az yatağa sahip
olan üniteler, bu Yönetmeliğin yayımı tarihini takip eden altı ay içinde
21 inci madde hükmü gereğince geçici atık deposu olarak konteyner sistemlerini veya istedikleri takdirde
geçici atık depolarını kurmak zorundadırlar. Geçici
Madde 6- Tıbbi atık taşıma
araçları için, bu Yönetmeliğin yayımı tarihini takip eden altı ay içinde
tıbbi atık taşıma lisansı alınması zorunludur. Yürürlük Madde
57- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer. Yürütme Madde 58- Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Orman Bakanı yürütür. EK-1 FAALİYETLERİ SONUCU ATIK OLUŞUMUNA NEDEN
OLAN SAĞLIK KURULUŞLARI a) Büyük Miktarda Atık
Üreten Sağlık Kuruluşları 1) Üniversite hastaneleri
ve klinikleri, 2) Genel maksatlı
hastaneler ve klinikleri, 3) Doğum hastaneleri ve
klinikleri, 4) Askeri hastaneler ve
klinikleri. b) Orta Miktarda Atık
Üreten Sağlık Kuruluşları 1) Sağlık merkezleri, tıp merkezleri,
dispanserler, 2) Ayakta tedavi merkezleri, 3) Morglar ve otopsi
merkezleri, 4) Hayvanlar üzerinde araştırma ve deneyler yapan
kuruluşlar, 5) Bakımevleri ve
huzurevleri, 6) Tıbbi ve biyomedikal
laboratuarlar, 7) Hayvan hastaneleri, 8) Kan bankaları ve transfüzyon
merkezleri, 9) Acil yardım ve ilk yardım
merkezleri, 10) Diyaliz merkezleri, 11) Rehabilitasyon
merkezleri, 12) Biyoteknoloji laboratuvarları ve enstitüleri, 13) Tıbbi araştırma
merkezleri. c) Küçük Miktarda Atık
Üreten Sağlık Kuruluşları 1) Sağlık hizmeti verilen
diğer üniteler (doktor muayenehaneleri, diş ve ağız sağlığı
muayenehaneleri ve benzerleri), 2) Veteriner
muayenehaneleri, 3) Akapunktur merkezleri, 4) Fizik tedavi
merkezleri, 5) Evde yapılan tedavi ve
hemşire hizmetleri, 6) Güzellik, kulak delme
ve dövme merkezleri, 7)
Eczaneler, 8) Ambulans
hizmetleri, 9) Hayvanat
bahçeleri. EK-2
*Avrupa
Birliği Avrupa Atık Katalogu Kod Numaraları EK-3 ULUSLAR ARASI BİYOTEHLİKE
AMBLEMİ
TIBBİ ATIK KAPLARI, TAŞIMA
ARAÇLARI, GEÇİCİ DEPOLAMA BİRİMLERİ VE DİĞER İLGİLİ MALZEME VE ARAÇTA
BULUNMASI GEREKEN AMBLEM ÖRNEĞİ
EK-4 TIBBİ ATIKLARIN TAŞINMASI
AMACIYLA VALİLİKLERE YAPILACAK LİSANS BAŞVURULARINDA
İSTENECEK BİLGİ VE BELGELER a) Araç lisansı için valiliklere yapılacak
başvurularda aşağıdaki bilgi ve belgeler
bulundurulacaktır. 1) Aracın ait olduğu kurum/kuruluşun adı, adresi ve
telefon numarası, 2) Aracın tipi, 3) Plaka numarası ve şasi
numarası, 4) Araç sahibinin adı, iş adresi ve telefon
numarası, 5) Taşınacak atıkların fiziksel ve kimyasal
özelliği, kaza anında insan ve çevre sağlığına olabilecek olumsuz
etkilerin en aza indirilmesi için alınacak
tedbirler, 6) Olabilecek kazalara karşı ilk müdahale ve ilk
yardımda kullanılacak malzemeler, 7) Her bir aracın bu Yönetmeliğin 28 inci
maddesinde belirtilen teknik özelliklere sahip olduğunu gösteren teknik
rapor 8) Her bir araç için Türk Standartları Enstitüsü
tarafından 22/10/1976 tarihli ve 15742 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Tehlikeli Maddelerin Karayollarında Taşınması Hakkında Yönetmelik
çerçevesinde atığın bulunduğu tehlike grubuna göre aracın sahip olması
gereken donanımlara ve özelliklerine sahip olduğunu gösterir Uygunluk
Belgesi. b) Aracın bağlı olduğu kurum/kuruluşun
lisanslandırılması için valiliklere yapılacak başvurularda aşağıdaki bilgi
ve belgeler bulundurulacaktır. 1) Kurum/kuruluşun adı, adresi, telefon
numarası, 2) Sahibinin / sahiplerinin adı, adresi, telefon
numarası, 3) Araç sayısı, 4) Lisans alacak araçların
plakaları, 5) Yetkilendirilmiş kurum/kuruluşlardan alınan tehlikeli madde taşıyan araç
sürücüleri için verilen sürücü eğitim sertifikası, 6) Taşınacak atıkların, Tehlikeli Maddelerin
Karayolu ile Taşınması Hakkında Yönetmeliğe göre tehlikeli grup
numarası. EK-5 STERLİZASYON TESİSLERİNE ÖN LİSANS ALINMASI
İÇİN YAPILACAK BAŞVURULARDA BULUNMASI
GEREKLİ BİLGİ VE
DOKÜMANLAR a) BAŞVURU DİLEKÇESİ b) TESİS HAKKINDA GENEL
BİLGİLER 1) Tesisin Adı
: 2) Adresi (Mah., Cad, Sok, Numara, İlçe, İl)
: 3) Telefonu
: 4) Faksı
: 5) Elektronik posta
adresi
: 6)İşyeri Vergi Kimlik
No
: 7) Tesis sahibinin /
ortaklarının Adı, Soyadı
: Adresi (Mah, Cad, Sok,
Numara, İlçe, İl)
:
Telefonu
:
Faksı
:
Elektronik posta adresi
: 8) Tesis
işletmecisinin Adı, Soyadı
: Adresi (Mah, Cad, Sok,
Numara, İlçe, İl)
:
Telefonu
:
Faksı
:
Elektronik posta adresi
: 9) Başvuru raporunu
hazırlayan kişi/kuruluşun Adı, Soyadı (veya unvanı)
: Adresi (Mah, Cad, Sok,
Numara, İlçe, İl)
:
Telefonu
:
Faksı
:
Elektronik posta adresi
: 10) Diğer
Bilgiler
Tesisin işletmeye açılma muhtemel tarihi
:
Tesiste çalışacak personelin sayısı ve görevleri :
Tesisin çalışma saatleri (günlük, aylık, yıllık)
: Ekipman listesi
: Sosyal tesisler (yemekhane, yatakhane, soyunma
odası, tuvalet, lavabo, banyo-duş, revir ve benzeri)
: c) FAALİYETE İLİŞKİN
BİLGİLER 1) Kurulması istenen
tesisin insan, hayvan, toprak, bitki, su, hava, iklim, bitki örtüsü ve
kültür yapısına temel etkileri verilecektir. 2) Tesisin
Yüzölçümü Kapalı alan
:
............................ m², Açık alan
:
............................ m², Toplam
:
.............................m². 3) Tesisin Kapasitesi
Kurulu Kapasite
:
............................kg/saat, kg/gün,
ton/yıl, Fiili Kapasite
:
............................kg/saat, kg/gün,
ton/yıl. 4) Sterilizatörün, mekanik güvenlik (yüksek kabin içi
basınç, sıcaklığa dayanıklılık ve benzeri.) ve sterilizasyon performansı açısından uluslar arası
kabul edilmiş standartlara (ISO, CE ve benzeri)
uygunluğu. 5) Proses akım şeması ve
teknolojisi. Tıbbi atığın kabulünden başlayarak, her bir ünitede
uygulanacak işlemlerin ayrıntılı açıklaması, gerekli şema, formül ve
şekiller. 6) Sterilizasyon verimi. 7) Tıbbi atığın temin
edileceği yerler 8) Tesiste kullanılacak
kimyasal maddelerin isimleri, miktarı (ton/yıl) ve depolama
şekilleri 9) Tıbbi atığın işleme
alınmadan önce bekletileceği konteynerlerin/depoların
özellikleri 10) Sterilizasyon işleminden çıkacak tıbbi atıkların
bileşimi ve nasıl bertaraf edilecekleri. d) ÇEVRESEL TEDBİRLER (16/12/2003 tarihli ve 25318 sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği’ne tabi olmayan
tesisler bu bilgileri temin edecektir.) 1) Su
Kirliliği; Tesiste kullanım suyu ve
proses suyunun nereden temin edileceği ve su tüketim miktarı
Kuyu
suyu, Şebeke
suyu, Diğer. Proses suyunda
bulunabilecek kirleticiler ve alınacak önlemler, Kullanım suyu ve proses
suyunun deşarj yerleri, Yağmur suyunun
toplanmasına ilişkin alınan önlemler. 2) Hava
Kirliliği; Tesiste kullanılacak yakıt
türleri ve miktarları, Tesiste hava kirliliğine
neden olabilecek ünitelerin isimleri, kapasiteleri ve her bir ünitenin
baca sayısı, Toz kaynakları ve alınacak
önlemler. 3) Gürültü
Kirliliği; Gürültü
kaynakları, Alınacak
önlemler. 4) Toprak
Kirliliği; Toprak kirliliğini önlemek
amacıyla alınacak tedbirler. 5) Koku
Kirliliği; Koku kirliliğini önlemek
amacıyla alınacak tedbirler. 6) Tesiste Alınan Güvenlik
Önlemleri; Yangın, İşçi
Güvenliği, İlk
yardım, Diğer. Başvuru
Sahibi Tarih, İsim,
İmza Not: Müracaat dosyasında
bulunan tüm evraklar imzalı ve kaşeli olacaktır. EK-6 STERİLİZASYON TESİSLERİNE LİSANS VERİLMESİNDE
İSTENECEK BİLGİ VE
BELGELER a) Ön Lisans
Belgesi, b) Tesisin, projesi ve
şartnamesine uygun olarak yapıldığını gösterir rapor, c) Tıbbi atığın temin
edildiği sağlık kuruluşları, bunların adresleri, telefon ve faks
numaraları ve sorumlu kişiler, d) Emisyon İzin Belgesi,
Deşarj İzin Belgesi, e) Tesise tıbbi atık
getiren araçların taşıma lisansı belgelerinin örnekleri,
f) Tesisten kaynaklanan
proses atıklarının türleri, nitelikleri (tehlikeli, tehlikesiz, inert), miktarları ve bu atıkların ne şekilde bertaraf
edildikleri, g) Diğer
Belgeler; 1) GSM
Ruhsatı, 2) Vergi Dairesi ve
Numarası, 3) İşyeri Açma ve Çalışma
Ruhsatı, 4) Ticaret Sicil Gazetesi
Örneği, 5) İmza
Sirküleri, 6) Kapasite
Raporu, 7) Sanayi Sicil
Belgesi, 8) İşletme Belgesi
(Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınmış). Başvuru
Sahibi Tarih, İsim,
İmza Not: Müracaat dosyasında bulunan tüm evraklar imzalı ve kaşeli olacaktır. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
