SORU VE CEVAPLAR*
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
5258
sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun" TBMM'de 24.11.2004
tarihinde kabul edilmiş; 09.12.2004 tarih ve 25665 sayılı Resmi Gazete'de
yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. İlk pilot il olan Düzce'de Aile
Hekimliği Uygulamalarına 15.9.2005 tarihinde başlanmıştır. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Bakanlık
dışında birinci basamak sağlık hizmeti veren, üniversiteler, askeri
birlikler, hastaneler, kamu kurum ve işyerlerinde herhangi bir suretle
istihdam edilen, bakanlığın öngördüğü eğitimleri alan ve Yönetmelikteki
fiziki ve teknik şartları temin eden hekimlere, kendi görev ve sorumluluk
alanlarıyla sınırlı olmak kaydıyla, kendilerinin talebi ve kurumlarının
teklifi üzerine valiliklerce aile hekimliği yetkisi verilir.
Yetkilendirme sonrası hizmete özel sözleşme ile göreve
başlatılır. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Aile
Hekimi dağınık yerleşim birimlerindeki kendisine bağlı olan nüfusa gezici
hizmet verecektir. Aile hekiminin gezici hizmet vereceği nüfus 1500'ün
üstünde ise haftada 16 saat, 501-1500 arasında ise haftada 8 saat olacak
şekilde düzenleme yapar ve İl Sağlık İdaresine bildirir. Aile hekimi her
ay gezici sağlık hizmeti vermekle yükümlü olduğu her yerleşim birimine en
az 1 kez gider. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Aile
hekimi ilk defa uygulamaya geçilen bölgelerde bir defaya mahsus olmak
üzere ev ziyareti ile kendisine bağlı kişilerin sağlık durumlarının
tespitini yapar. Yapılan gezici sağlık hizmetleri mesai saatlerinden
sayılır. Aile hekiminin ev ziyaretlerini 12 ay içinde tamamlaması
gereklidir. Aile Hekimi ilk kayıt için yaptığı ev ziyaretlerini
bitirdikten sonra sadece yeni kayıt olanlara (kayıt olduktan sonraki 1 ay
içinde) ve uygun gördüklerine ev ziyareti yapar. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Aile
Hekimliği uygulamasına geçilen yerlerde, kişilerin birinci basamak sağlık
hizmetlerinden faydalanabilmesi için aile hekimlerine kaydolması şarttır.
Kişilerin aile hekimlerine ilk kaydı, aile hekimliği uygulamalarına yeni
geçilen illerde İl Sağlık Müdürlüğü tarafından ikamet ettikleri bölge göz
önünde bulundurularak yapılır. Aile Hekimliği uygulamalarının olduğu bir
il'e ikamet amacıyla yeni gelen kişiler bölgelerinde bulunan aile
hekimlerinden istedikleri bir aile hekimine kayıt yaptırırlar. Kayıt
yaptırmamışlarsa ilk ev halkı tespitinde tespit edilirler ve il sağlık
müdürlüğü tarafından kendine kayıtlı kişi sayısı en az olan yakın
konumdaki aile hekiminden başlanarak kayıtları yapılır. İllerde, merkez ilçe tek bölgedir. 10/07/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Kanununa tabi illerde ise, Büyükşehir Belediyesine bağlı her ilçe ayrı bir bölgedir. Büyükşehir sınırlarındaki ilçelerde, kişi isterse bulunduğu ilçe dışından aile hekimini seçebilir. Diğer ilçelerin her biri bir bölgedir. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Sürekli
ikamet ettiği ilden uzakta kalacak kişi veya geçici süre ile Türkiye'de
ikamet edecek olan kişi, zorunlu durumlarda kendisine yakın konumdaki bir
aile hekiminden kayıt yaptırmaksızın sağlık hizmeti alır veya hastaneye
sevk edilir. Bu durumda sevk aile hekiminin sevk sayısına işlenmez. Aile
hekimi bu durumdaki kişiler için herhangi bir ücret talep
edemez. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Gezici
sağlık hizmeti verilen yerlerde oturan kişiler, gezici sağlık hizmeti
almak üzere başka bir aile hekimine kayıt olamazlar. Ancak, başka bir aile
hekimine kayıt olmak isterler ise, kayıt oldukları aile hekiminin aile
sağlığı biriminden hizmet alırlar. Bu durumda, kayıt olunan yeni aile
hekimi, o kişi veya kişiler için gezici sağlık hizmeti vermek ile yükümlü
tutulamaz. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Aile
Hekimi ve aile sağlığı elemanları tam gün esasına göre çalışırlar.
Haftalık çalışma süresi 40 saattir. Mesai saatleri ve günleri, çalışma
yerinin koşulları da dikkate alınmak suretiyle çalıştığı bölgedeki
kişilerin ihtiyaçlarına uygun olarak aile hekimi tarafından belirlenir ve
yerel sağlık idaresince onaylanır. Yapılacak ev ziyaretleri ve gezici
sağlık hizmetleri çalışma süresine dahil edilir. Çalışma saatleri haftanın tüm günlerine yayılabilir. Çalışılan günler ve saatler aile sağlığı merkezinin görünür bir yerine asılarak kişilerin bilgilenmesi sağlanır. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Sözleşmeyle
çalıştırılan aile hekimleri ve aile sağlığı elemanlarının yıllık izin
süreleri 30 gündür. Bu personele, mazereti sebebiyle 5 gün daha
izin verilebilir. Kadın personele doğumdan önce 8 (çoğul gebelik durumunda on) ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta süreyle izin verilir. Yıl içinde tek hekimin uygun görmesiyle toplam 20 gün hastalık izni kullanılabilir. 20 günü aşan hastalık izni için sağlık kurul raporu gereklidir. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
İzinlerin
kullanılması sırasında, sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimi, bu
Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen şartları taşıyan tabip veya
tabiplerle veya aile sağlığı elemanları ile anlaşarak, hizmetin
görülmesini sağlar. Bu anlaşma yerel sağlık idaresince uygun görülmelidir.
Bu durumda, asıl aile hekimi ya da aile sağlığı elemanına ödeme tam olarak
yapılır. Geçici aile hekimi ya da aile sağlığı elemanına bu geçici görevi
dolayısıyla ödeme yapılmaz. Bu mümkün olmadığı takdirde yerel sağlık
idaresi, diğer aile hekimleri, aile sağlığı elemanları veya Bakanlık
personelini geçici aile hekimi veya geçici aile sağlığı elemanı olarak
görevlendirir. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
İzne
ayrılan aile hekimi veya aile sağlığı elemanına kişi başına yapılacak net
ödeme hesaplanır. Hesaplanan miktarın % 50'si aile hekimi veya aile
sağlığı elemanına, kalan % 50'si geçici aile hekimi veya geçici aile
sağlığı elemanına ödenir. Gezici sağlık hizmetlerinin giderleri, çalışılan gün sayısına göre hesaplanarak tamamıyla geçici aile hekimi veya hekimlerine ödenir. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Askerlik
nedeni ile sözleşmesini usulünce sona erdirenler terhis tarihinden
itibaren bir aylık süre içerisinde müracaatları üzerine, ayrılmadan önceki
çalıştıkları ilde, ilk boşalacak aile hekimliğine sıralama dışı
başlatılırlar. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Doğum
nedeni ile sözleşmesini usulünce sona erdirenler doğum nedeniyle
kullandığı ücretli izin süresinin bitimi tarihinden başlayan bir yıllık
süre içerisinde müracaatları üzerine, ayrılmadan önceki çalıştıkları ilde,
ilk boşalacak aile hekimliğine sıralama dışı başlatılırlar. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Sözleşmelidir. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Kamu
görevlisi olan tabip ve uzman tabiplerin
yerleştirilmesi Kadrosu ve pozisyonu pilot ilde olmak şartı ile hizmet puanı sıralamasına göre önce:
Boş
pozisyonlara yerleştiremeyenler yedek listeye
kaydedilir. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Kamu
sektörü dışında çalıştıkları süreler de dâhil edilerek hizmet puanları
hesaplanır. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Pilot
ilde sözleşmeli AH pozisyonlarının doldurulamaması halinde diğer illerden
sözleşmeli AH istihdam edilebilir. Görev yaptığı kadrodan ücretsiz izinli
sayılmasına Bakanlık veya kurumunca muvafakat verilmelidir | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Bu
durumda bu pozisyonlar görevlendirme suretiyle kadrolu personel tarafından
doldurulur. Farklı ilçeden görevlendirme yapılması halinde görevlendirme
süresi personelin rızası olmadıkça 6 ayı geçemez. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Sözleşmeli
AH, Bakanlık veya kurumlarının muvafakati ile göreve başlayabilirler. Bu
görevlerini yürüttükleri sürece kurumlarından ücretsiz izinli sayılırlar
ve kadroları son çalıştıkları yerde saklı kalır. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Bakanlık
kadrolarında memur statüsünde görev yapmakta iken ücretsiz izine ayrılarak
sözleşmeli statüde AH veya ASE olan personel kendisinin vazgeçmesi veya
herhangi bir suretle sözleşmesinin sona ermesi halinde, ücretsiz izne
ayrıldığı görevine kadro veya PDC fazlalığına bakılmaksızın geri
döner. Aile Hekimliği uygulaması nedeniyle ücretsiz izne ayrıldığı birimin kaldırılması halinde ise bu birimin bağlı bulunduğu İlçe Sağlık Grup Başkanlığı'na atanır. Memuriyet görevine geri dönen personelin; PDC'de açık olan ve doluluk oranlarına göre ihtiyaç duyulan kadrolardan birisine, tekrar göreve başlamasından itibaren 30 gün içinde kendisinin talep etmesi ve İl sağlık Müdürlüğü'nün de uygun görmesi ile bir defaya mahsus aynı il içinde yer değiştirme suretiyle ataması yapılabilir. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Bakanlığa
bağlı kurumlarda 4924 sayılı Kanun hükümlerine bağlı olarak sözleşmeli
personel statüsünde çalışmakta iken aile hekimliği uygulamasını tercih
eden AH/ASE, uygulamadan vazgeçerse veya herhangi bir suretle
sözleşmelerinin sona ermesi halinde, boş ise önceki sözleşmeli
pozisyonlarına, bu pozisyon dolu ise aynı hizmet bölgesinde, bu bölgede
boş pozisyon bulunmazsa sırasıyla üst hizmet bölgelerinde boş pozisyonlara
öncelikle atanırlar. 2 ay önceden bağlı olduğu İl Sağlık Müdürlüğüne yazılı olarak bildirmek koşuluyla uygulamadan vazgeçerek diğer hekimlik alanlarına yönelmek veya TUS'a girmekte hiçbir sınırlama yoktur. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
Ölüm ya da tabi olduğu mevzuata göre malulen emekli olma hakkını elde edenlerin sözleşmesi başka bir işleme gerek olmadan sona erer. Bu
durumlarda ilgili vali tarafından herhangi bir ihbar veya ikaza gerek
duyulmadan sözleşme sona erdirilir. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Her
bir aile hekimi için kayıtlı kişi sayısı asgari 1000, azami
4000 olabilir. Aralıksız 2 ayı aşmayan süreyle kayıtlı kişi sayısı 1000'den az olabilir. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Aile
hekimlerinin eğitimleri iki aşama halinde sürdürülür. Birinci aşama eğitim
programı en çok on gündür. İkinci aşama eğitim, modüler eğitim tarzında
birinci aşama eğitimin ardından başlar, süresi en az oniki
aydır. Aile hekimliği uzmanlarının birinci ve ikinci aşama eğitimlere katılması zorunlu değildir. Aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları bu eğitimlerin en az % 80'ine katılmak zorundadır. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
Aile
Hekimine yapılacak ödeme 5 kalemden oluşur:
657 sayılı Kanunun 152 nci maddesi uyarınca çıkarılan Bakanlar Kurulu Kararının ekinde yer alan Kalkınmada Öncelikli Yöreler Cetveli esas alınır.
esas alınır.
esas alınır. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
Sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimi, Bakanlıkça aile hekimliği uygulamaları için görevlendirilen uzman tabip ve tabipler ve serbest olarak çalışanlardan Bakanlıkça görevlendirilen uzman tabip ve tabipler için kayıtlı kişiler için ödenecek ücret kaleminde hesaplanan brüt ücretin
oranında kesinti uygulanır.
| ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Ödeme
kalemlerinde öngörülen tutarlar, 657 sayılı Devlet Memurları kanununun 4.
maddesinin (B) bendine göre istihdam edilen sözleşmeli personele ödenecek
tavan ücrette yapılan artış oranı kadar artırılır. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Aile
hekimi ile birlikte hizmet verecek hemşire, ebe, sağlık memuru gibi
sözleşmeyle çalıştırılan ya da Bakanlıkça görevlendirilen personel, Aile
Sağlığı Elemanı adı ile istihdam edilecek. Her aile hekiminin yanında en az bir aile sağlığı elemanı çalışır. Ebe, hemşire ve sağlık memurları (toplum sağlığı) kendilerinin talebi ve Bakanlık veya kurumlarının muvafakati ile aşağıdaki öncelik ve şartlar gözetilmek suretiyle sözleşmeli ASE olarak istihdam edilir:
AH ve ASE ekip anlayışı
içinde çalışır. AH, birlikte çalıştığı ASE'nı yönlendirmek ve denetlemek
yetkisine sahiptir. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
Aile
Sağlığı Elemanlarına yapılacak ödemeler 2 unsurdan oluşur:
| ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Aile
Hekimine yapılan kesintilerin aynıları ASE'na da uygulanır. Yapılacak
ödemeler çalışılan ay sonuçlarının yerel sağlık idarelerine bildiriminden
itibaren 15 gün içerisinde yapılır. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Sözleşme
imzalamaya Vali ya da görevlendireceği mercii yetkilidir. Yapılacak sözleşmelerin süresi 1 yıldır ve bütçe yılı itibariyle düzenlenir. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Sözleşme
ile çalıştırılan AH ve ASE, bu görevleri dışında, bilimsel faaliyetler
hariç olmak üzere mesleklerinin icrasından menfaat
sağlayamazlar. Hizmet akdi suretiyle veya esnaf ve tacir sayılmayı gerektiren bir faaliyette bulunamazlar. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Bir
ya da daha fazla aile hekimi ile aile sağlığı elemanlarınca aile hekimliği
hizmetinin verildiği sağlık kuruluşudur. Aile Hekimleri öncelikle, bölgedeki Bakanlık ve diğer kurumlara bağlı uygun sağlık kuruluşlarında hizmet verirler. Bu imkanların sağlanamaması halinde AH, çalışacağı bölgede kendi donatacakları uygun standartları taşıyan mekanlarda hizmet verirler. AH, birden fazla belde veya köye gezici hizmet vermek zorundaysa İl Sağlık Müdürlüğünce uygun görülen merkezi konumdaki yerleşim biriminde ikamet eder. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Aile
Sağlığı Merkezi olarak kullanılacak bina, kolay ulaşılabilir, güvenli,
uygun havalandırma ve aydınlatma imkanlarına sahip olmalıdır. Toplam alanı
bir AH için 60 m2 dir. Birden fazla AH'nin birlikte çalışması
durumunda her AH için 20 m2 eklenir. Ayrıca şu odalar olmalıdır:
Muayene odası dışındaki diğer odalar aile hekimlerince
müşterek kullanılabilir. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Laboratuvar
hizmetleri ilçe sağlık grup başkanlığı bünyesinde sürdürülür veya il
sağlık müdürlüğünün uygun gördüğü sağlık kuruluşunun laboratuarında
yaptırılır. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Aile
hekimi tarafından tutulan kayıt ve belgeler, hekimin ayrılması veya
kişinin aile hekimini değiştirmesi halinde eksiksiz olarak sorumlu olacak
aile hekimine devredilir ve ilçe sağlık grup başkanlığı
bilgilendirilir. Acil bir sebeple görevinden ayrılmak zorunda kalan aile hekiminin kayıtları ilgili ilçe sağlık grup başkanlığı tarafından devralınır ve görevlendirilen aile hekimine devredilir. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Bölgesinde
yaşayan kişilerin ve toplumun sağlık hizmetlerini organize eden, toplumun
koruyucu hekimlik hizmetlerini sunan, birinci basamak sağlık hizmeti veren
kurumların kendi arasında ve diğer kurumlar arasında eşgüdümünü sağlayan,
idari hizmetler ile sağlık eğitimi ve denetim faaliyetlerini yürüten
sağlık merkezidir. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
|
Her
il ve ilçede bir TSM kurulur ve sorumluluk bölgesi mülki
sınırlardır. 10/07/2004 tarihli 5216 sayılı Büyükşehir Kanununa tabi illerde, büyükşehir belediyesine bağlı her ilçede TSM kurulur. Nüfusu 100 binden fazla olan il merkezlerinde her 100 bin kişiye bir TSM kurulur. İl merkezlerinde TSMler müdürlüğe doğrudan bağlı olarak görev yaparlar. İlçelerde TSM sorumlu hekimi aynı zamanda grup başkanıdır. | ||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||
| ||||||||||||||||||||||||
* Soru ve Cevaplar bölümü Bursa Sağlık Müdürlüğü sitesinden alınmıştır.